PHỐI HỢP “BA NHÀ” CHÌA KHÓA ĐỂ TRUNG TÂM KHỞI NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO LẠNG SƠN TRỞ THÀNH ĐỘNG LỰC PHÁT TRIỂN ĐỊA PHƯƠNG
PHỐI HỢP “BA NHÀ”
CHÌA KHÓA ĐỂ TRUNG TÂM KHỞI NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO LẠNG SƠN TRỞ THÀNH ĐỘNG LỰC PHÁT TRIỂN ĐỊA PHƯƠNG
Trong bối cảnh cả nước đang phát triển khai mạnh mẽ Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, việc xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo không còn là nhiệm vụ riêng của ngành khoa học và công nghệ mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết đối với mỗi địa phương. Đối với Lạng Sơn, một tỉnh miền núi biên giới với nhiều tiềm năng về kinh tế cửa khẩu, nông nghiệp đặc sản, du lịch và kinh tế số, việc hình thành và vận hành hiệu quả Trung tâm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo không chỉ khơi dậy hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp mà còn phải trở thành nơi khơi dậy thần sáng tạo trong toàn xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Từ thực tiễn nghiên cứu các mô hình thành công của Đức, Hàn Quốc, Trung Quốc và nhiều địa phương trong nước, chúng tôi nhận thấy rằng: muốn hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phát triển bền vững thì phải dựa trên sự liên kết chặt chẽ của “Ba nhà”: Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp.
Nhà nước giữ vai trò kiến tạo và dẫn dắt
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy không có hệ thống sinh thái đổi mới sáng tạo nào phát triển mạnh mẽ nếu thiếu vai trò kiến trúc của Nhà nước. Nhà nước không làm thay doanh nghiệp, cũng không làm thay cơ sở đào tạo, mà tập trung vào việc xây dựng cơ chế, chính sách, tạo môi trường thuận lợi để tạo nguồn lợi xã hội cùng tham gia. Đối với Lạng Sơn, Sở Khoa học và Công nghệ sẽ tham khảo Ủy ban Xây dựng các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn kết với chuyển đổi số, kinh tế cửa khẩu, nông nghiệp công nghệ cao và phát triển sản phẩm OCOP. Trung tâm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo sẽ đóng vai trò là đầu mối kết nối các nguồn lực, hỗ trợ tư vấn, đào tạo, đào tạo dự án, kết nối chuyên gia, kết nối đầu tư và các chương trình hỗ trợ của Trung Quốc. Quan trọng hơn, Trung tâm phải trở thành nơi mà bất cứ người dân nào có ý tưởng sáng tạo cũng có thể tìm đến để được tư vấn, hướng dẫn và đồng hành.
Nhà trường là nơi hình thành tri thức và nuôi dưỡng khát vọng sáng tạo
Nếu doanh nghiệp là nơi thương mại hóa các ý tưởng thì nhà trường chính là nơi sản sinh ra các ý tưởng đó. Thực tế cho thấy rất nhiều mô hình khởi nghiệp thành công trên thế giới được hình thành từ các trường đại học, cao đẳng và các viện nghiên cứu. Tại Lạng Sơn, việc làm liên kết giữa Trung tâm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo với các trường đại học, cao đẳng, trung học phổ thông và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp sẽ là nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Chúng tôi mong muốn khởi động doanh nghiệp và đổi mới sáng tạo để trở thành một phần của môi trường giáo dục. Học sinh không chỉ học kiến thức mà còn được học cách phát hiện vấn đề, đưa ra giải pháp, xây dựng dự án và hiện thực hóa ý tưởng. Sinh viên không chỉ tốt nghiệp với các tấm bằng mô tô nhưng có thể sở hữu những kiến trúc kinh doanh, những sáng kiến trúc công nghệ hoặc những sản phẩm có khả năng thương mại hóa. Thông qua các cuộc đời thi ý tưởng sáng tạo, ngày hội khởi nghiệp, chương trình cố vấn, Trải nghiệm doanh nghiệp và các không gian sáng tạo mở, Trung tâm sẽ giúp thế hệ trẻ tiếp theo thực tiễn từ rất sớm.
Doanh nghiệp là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo
Một ý tưởng dù hay đến đâu cũng sẽ không tạo ra giá trị nếu không được đưa vào thực tiễn.Doanh nghiệp chính là mắt xích quan trọng để biến đổi các kết quả nghiên cứu, sáng kiến trúc và công nghệ thành sản phẩm, dịch vụ phục vụ xã hội.Do đó, Trung tâm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của tỉnh phải là hoạt động hướng dẫn nhu cầu doanh nghiệp làm việc tâm. Doanh nghiệp sẽ tham gia vào toàn bộ quá trình từ đặt hàng nghiên cứu, tiếp nhận sinh viên thực tập, hỗ trợ cố vấn cho các dự án khởi nghiệp, tài trợ các cuộc đời thi sáng tạo đến đầu tư cho các dự án có nguồn năng lượng. Chất tham gia của cộng đồng doanh nghiệp sẽ giúp các ý tưởng khởi nghiệp đi đúng hướng thị trường, tránh tình trạng nghiên cứu xa thực tiễn hoặc khởi nghiệp theo phong.
Đặc biệt, đội ngũ doanh nhân thành đạt của tỉnh sẽ là những người truyền cảm hứng, chia sẻ kinh nghiệm và đồng hành cùng thế hệ trẻ trên hành trình khởi nghiệp.
Trung tâm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo phải là “ngôi nhà chung” của nhân dân
Điều quan trọng nhất là Trung tâm không chỉ phục vụ cho một nhóm đối tượng nhất định mà phải trở thành không gian sáng tạo của toàn xã hội. Người nông dân có thể đến để học cách ứng dụng công nghệ số vào sản xuất. Các hợp tác xã có thể tìm kiếm giải pháp nâng cao năng suất, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. thanh niên nông thôn có thể học tập kỹ năng kinh doanh số, thương mại điện tử và chuyển đổi số. Phụ nữ khởi nghiệp có thể được hỗ trợ xây dựng mô hình kinh doanh phù hợp. Các em học sinh có thể tham gia các lớp STEM, Robotics, AI và các hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Sinh viên có thể phát triển dự án khởi nghiệp ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Doanh nghiệp có thể tìm kiếm chuyên gia, công nghệ và các đối tác chiến lược.
Khi đó, Trung tâm sẽ không chỉ là một địa điểm làm việc mà trở thành nơi gặp gỡ, kết nối tri thức, công nghệ, nguồn lực và khát vọng phát triển.
Hướng tới một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mang bản sắc Lạng Sơn
Lạng Sơn không thể sao chép nguyên mẫu mô hình của Đức, Hàn Quốc hay Trung Quốc. Điều cần thiết là học tập những kinh nghiệm thành công của họ để xây dựng một hệ sinh thái phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Hệ sinh thái đó phải gắn với kinh tế cửa khẩu, logistics, thương mại điện tử xuyên biên giới, nông nghiệp đặc sản, du lịch thông minh và chuyển đổi số. Sự thành công của Trung tâm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo sẽ không được đo bằng số lượng hội thảo hay sự kiện được tổ chức, mà được đo bằng số lượng doanh nghiệp mới được hình thành, số lượng việc làm được tạo ra, số lượng ý tưởng được hiện thực hóa và mức độ tham gia của người dân vào các hoạt động đổi mới sáng tạo.
Với tinh thần đó, ngành Khoa học và Công nghệ Lạng Sơn cam kết sẽ tiếp tục phát huy vai trò đầu mối, huy động sự tham gia của các sở, ngành, địa phương, trường học, doanh nghiệp và toàn xã hội để xây dựng một hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo năng động, hiệu quả và bền vững.
Khi Nhà nước kiến tạo, Nhà trường cung cấp tri thức và Doanh nghiệp dẫn dắt thị trường, Trung tâm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo sẽ trở thành cầu nối đưa những ý tưởng của người dân, học sinh, sinh viên Lạng Sơn trở thành những giá trị thực tiễn, góp phần xây dựng quê hương phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên số.
Lạng Sơn ngày 12 tháng 6 năm 2026
Nguyễn Quang Huy
Giám đốc Sở khoa học công nghệ lạng Sơn
Trần Thế Kiên Sáng Lập Trung tâm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Lạng Sơn (Đề xuất đăng Báo Lạng Sơn hoặc Tạp chí Khoa học và Công nghệ Lạng Sơn)
