Phẩm chất và năng lực nhà sáng lập

BÀI THU HOẠCH - BT 5 

Trần Thế Kiên Thạc sĩ Quản lý kinh tế 

Chương 1: Phẩm chất và năng lực nhà sáng lập

Sau khi nghiên cứu Chương 1 – Phẩm chất và năng lực nhà sáng lập trong cuốn Khởi nghiệp – Nền tảng học thuật và hơi thở thời đại cho nhà sáng lập, chúng tôi nhận thấy đây không chỉ là một chương mở đầu mang tính lý luận, mà còn là nền móng tư duy cốt lõi cho toàn bộ hành trình khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Những nội dung trong chương đã giúp các thầy cô nhìn nhận lại vai trò của nhà sáng lập một cách hệ thống, hiện đại và gắn chặt với bối cảnh phát triển kinh tế – xã hội hiện nay.

1. Nhận thức sâu sắc về vai trò trung tâm của nhà sáng lập

Điều tâm đắc đầu tiên là quan điểm xuyên suốt của tác giả: nhà sáng lập chính là “trục xoay” của doanh nghiệp khởi nghiệp. Thành bại của một startup không chỉ phụ thuộc vào ý tưởng hay nguồn vốn, mà trước hết phụ thuộc vào phẩm chất, năng lực và bản lĩnh cá nhân của người sáng lập. Cách tiếp cận này giúp chúng tôi thay đổi góc nhìn từ việc dạy “làm dự án” sang dạy “hình thành con người khởi nghiệp”.

2. Phẩm chất nhà sáng lập – nền tảng mang tính nhân cách

Nội dung đã hệ thống hóa các phẩm chất cốt lõi của nhà sáng lập như: khát vọng tạo giá trị, tinh thần dấn thân, tính kiên định, khả năng chấp nhận rủi ro có tính toán, đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội. Đặc biệt, tác giả nhấn mạnh rằng khởi nghiệp không phải con đường ngắn nhất để làm giàu, mà là con đường dài nhất để hoàn thiện bản thân. Đây là điểm rất phù hợp để định hướng tư duy cho học sinh, sinh viên trong bối cảnh nhiều bạn trẻ còn nhìn khởi nghiệp theo hướng phong trào hoặc kỳ vọng “thành công nhanh”.

3. Năng lực nhà sáng lập – có thể hình thành và phát triển

Một nội dung quan trọng khác mà chúng tôi tâm đắc là cách tác giả phân biệt rõ giữa phẩm chất (mang tính gốc rễ) và năng lực (có thể rèn luyện). Năng lực của nhà sáng lập được nhìn nhận đa chiều: từ năng lực nhận diện cơ hội, tư duy chiến lược, quản trị nguồn lực, xây dựng đội ngũ, đến năng lực học tập suốt đời và thích ứng với thay đổi. Điều này giúp các thầy cô có thêm cơ sở khoa học để thiết kế các hoạt động đào tạo khởi nghiệp gắn với thực hành, trải nghiệm và phản tư.

4. Hơi thở thời đại trong chân dung nhà sáng lập

Nội dung không tách rời khởi nghiệp khỏi bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và đổi mới sáng tạo. Nhà sáng lập thời đại mới được mô tả không chỉ là người “làm chủ doanh nghiệp”, mà còn là người dẫn dắt tri thức, công nghệ và giá trị xã hội. Cách tiếp cận này rất phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời giúp giáo dục khởi nghiệp gắn với các mục tiêu phát triển bền vững.

5. Liên hệ thực tiễn giảng dạy và đào tạo

Từ những nội dung của Chương 1, chúng tôi rút ra bài học quan trọng cho công tác giảng dạy: cần chuyển mạnh từ truyền đạt kiến thức sang bồi dưỡng tư duy, thái độ và năng lực khởi nghiệp cho người học. Vai trò của thầy cô không chỉ là người giảng dạy, mà còn là người truyền cảm hứng, người dẫn dắt và người đồng hành cùng người học trong quá trình hình thành phẩm chất nhà sáng lập.

Liên hệ thực tiễn giảng dạy và đào tạo – Từ kinh nghiệm của Giảng viên khởi nghiệp Trần Thế Kiên

Trong quá trình giảng dạy và dẫn dắt các lớp khởi nghiệp, Giảng viên – Doanh nhân Trần Thế Kiên đã áp dụng những nguyên lý về phẩm chất và năng lực nhà sáng lập theo hướng rất thực tế, thiết thực và gắn với bối cảnh địa phương. Các kinh nghiệm này là minh chứng sống động cho lý luận trong Chương 1 của cuốn Khởi nghiệp – Nền tảng học thuật và hơi thở thời đại cho nhà sáng lập:

1. Ưu tiên phát triển tư duy nhận diện cơ hội và “nghĩ lớn”
Thầy Kiên luôn nhấn mạnh với học viên rằng khởi nghiệp bắt đầu từ nhận thức đúng về cơ hội – thay vì sao chép ý tưởng sẵn có. Trong các buổi học, thầy yêu cầu người học liên tục quan sát môi trường xung quanh, đặt câu hỏi “giá như…?”, từ đó khai mở khả năng xác định vấn đề cần giải quyết — đây là nền tảng quan trọng của phẩm chất nhà sáng lập.

2. Tập trung vào rèn luyện bản lĩnh và thái độ dấn thân
Qua nhiều lớp học khởi nghiệp, thầy Kiên không chỉ giảng lý thuyết mà còn xây dựng các tình huống giả lập để người học đối diện với rủi ro, thất bại nhỏ và học cách phản ứng linh hoạt. Điều này giúp học viên phát triển bản lĩnh – một phẩm chất nền tảng của nhà sáng lập, thay vì chỉ dừng ở kiến thức thuần túy.

3. Phát triển năng lực làm việc nhóm và lãnh đạo đội ngũ
Thầy Kiên thường khuyến khích học viên làm việc theo nhóm ngay từ những buổi học đầu tiên, qua đó họ học cách phân vai, phối hợp và chịu trách nhiệm. Đây chính là năng lực thiết yếu của nhà sáng lập trong xây dựng startup thực thụ, khi không có người sáng lập nào thành công một mình.

4. Kết nối học viên với hệ sinh thái thực tế
Thông qua vai trò Chủ tịch CLB Đầu tư Khởi nghiệp tỉnh Lạng Sơn, thầy Kiên tạo điều kiện để học viên được tiếp cận với các doanh nhân thực tế, nhà đầu tư, các dự án đang vận hành. Việc đưa học viên ra khỏi lớp học, tiếp cận thị trường, phản hồi khách hàng… chính là thực hành năng lực cần thiết mà lý thuyết trong sách đề cập.

5. Lồng ghép giá trị xã hội và trách nhiệm cộng đồng
Một điểm nổi bật trong phương pháp của thầy Kiên là luôn kết nối khởi nghiệp với giải quyết nhu cầu cộng đồng, đòi hỏi học viên không chỉ nghĩ đến lợi ích cá nhân. Đây là bước đi phù hợp với tư duy khởi nghiệp bền vững mà Chương 1 nhấn mạnh: phẩm chất đạo đức và trách nhiệm xã hội của nhà sáng lập

Kết luận

Chương 1 của cuốn sách đã cung cấp một khung lý luận chặt chẽ, hiện đại và giàu giá trị thực tiễn về phẩm chất và năng lực nhà sáng lập. Những nội dung này không chỉ hữu ích cho người khởi nghiệp, mà còn đặc biệt có ý nghĩa đối với đội ngũ giảng viên, giáo viên trong việc xây dựng chương trình, phương pháp và triết lý giáo dục khởi nghiệp trong giai đoạn hiện nay. Đây thực sự là nền tảng tư duy quan trọng để đào tạo thế hệ nhà sáng lập có khát vọng, bản lĩnh và trách nhiệm với xã hội.