HỌ ĐÃ LÀM TỪ LÂU- CHÚNG TA ĐANG BẮT ĐẦU
HỌ ĐÃ LÀM TỪ LÂU- CHÚNG TA ĐANG BẮT ĐẦU
Tôi xin kể bạn nghe câu truyện về doanh nghiệp 1 người mô hình mà Việt Nam đang nhắc đến, còn phía bên kia Trung quốc họ đã làm những gì? Cùng đọc và suy ngẫm.
One person company, Việt Nam mình đã chính thức nhắc đến thí điểm doanh nghiệp một người rồi, còn bên Trung Quốc thì đã đi trước một bước, đã xây dựng cộng đồng OVC hỗ trợ vốn, hỗ trợ không gian, hỗ trợ AI, thậm chí là thiết kế lại thuế và kế toán cho cá nhân khởi nghiệp. Chúng ta hoàn toàn có thể tham khảo từ những trường hợp thực tế này.
Vậy OVC là gì? Liệu có thật là cơ hội mới cho người bình thường hay chỉ là một khái niệm mạng đang được thổi phồng? Nhiều người nghe thấy thì lập tức cười, công ty một mình, một mình làm tất cả mọi thứ, có đúng như vậy không? Ở Việt Nam, nghị quyết 86 của chính phủ đã ban hành về chiến lược quốc gia khởi nghiệp sáng tạo. Lần đầu tiên đặt vấn đề thí điểm mô hình doanh nghiệp một người. Bộ khoa học và công nghệ cũng xác định đây là một nhiệm vụ trọng tâm nhằm chuyên nghiệp hóa khu vực kinh tế khá thể, freelancer, người bán hàng online, người làm tự do, những người vốn đã tồn tại từ lâu nhưng chưa có một khung pháp lý đủ gọn, đủ minh bạch và dễ vận hành.
Tiếp nữa là một con số rất ấn tượng mình chú ý đến. Việt Nam kỳ vọng đến năm 2030 sẽ hình thành khoảng một triệu doanh nghiệp một người. Và Bộ khoa học và công nghệ sẽ phối hợp với lại Bộ Tài chính để xây dựng đề án trong đó có trọng tâm là thuế và kế toán theo hướng tối giản, giảm chi phí tuân thủ cho cá nhân khởi nghiệp. Một tín hiệu rất sáng đúng không? Nói đơn giản này, là nhà nước cũng đã bắt đầu nhìn thấy một thực tế. Trong thời đại số không phải cứ có nhà xưởng, có văn phòng, có vài chục nhân viên mới gọi là một chủ thể kinh doanh. Một người nếu biết sử dụng công nghệ, biết đóng gói năng lực của mình, biết tiếp cận thị trường cũng có thể trở thành một đơn vị tạo ra giá trị. Như vậy đã đủ lý do để chúng ta nghiêm túc hơn với mô hình OVC rồi đúng không? Doanh nghiệp một người không phải là nghỉ việc để làm tự do hay là một người làm tất ăn cả để rồi mệt đến kiệt sức. OVC trong thời đại AI sẽ là một cá nhân hoặc là một nhóm rất nhỏ nhờ AI và các nền tảng số. Có thể hoàn thành một số công việc mà trước đây phải cần đến cả một đội ngũ. Trước đây muốn làm một sản phẩm, bạn cần có người nghiên cứu thị trường, người viết nội dung, người thiết kế, người dựng video, người chăm sóc khách hàng, người chạy quảng cáo, người quản lý dữ liệu. Nhưng bây giờ, một người nếu như biết dùng AI có thể giúp đán sức nhiều không? AI không thay thế toàn bộ con người, nhưng nó có thể biến một người bình thường, có sẵn một chút kỹ năng, có thể trở thành một đội ngũ nhỏ có năng suất cao hơn trước rất nhiều.
Và thực tế, ở Trung Quốc khái niệm này đang được đẩy khá mạnh. Từ cuối năm 2025, chính phủ Trung Quốc đã tổ chức rất nhiều hội nghị riêng về mô hình doanh nghiệp một người, đã triển khai thực tế ở Giang Tô, Tô Châu, Thâm Quyến, Thượng Hải, cụ thể với nhiều chính sách hỗ trợ trực tiếp. Thứ nhất là tối giảm thủ tục hành chính. Tô Châu đưa ra lộ trình cụ thể, 7 ngày hoàn tất đăng ký kinh doanh, 3 tháng kết nối chính sách hỗ trợ, 2 năm hướng tới gọi vốn hoặc là đột phá thị trường. Hiện tại ở một khu sáng tạo, họ đã tập hợp được hơn 100 nhà khởi nghiệp kiểu OVC. Thứ hai là hỗ trợ vốn. Với dự án đủ điều kiện thì có thể nhận được hỗ trợ vốn trực tiếp từ chính phủ. Cá nhân có thể vay 600.000 tệ, doanh nghiệp có thể vay tối đa 5 triệu tệ kèm lãi suất hỗ trợ. Thứ ba là hỗ trợ văn phòng. Chính sách ưu đãi khi thuê văn phòng bằng 60% giá thị trường liên tiếp trong vòng 3 năm. Dĩ nhiên những chính sách này thì sẽ có kèm điều kiện. Thứ tư là về thuế. Đây là chính sách thuế hiện tại ở bên Trung Quốc. Ở Trung Quốc thì có mô hình về hộ cá thể và doanh nghiệp. Trong giai đoạn hiện tại từ năm 2026 đến năm 2027 thì chính sách hỗ trợ thuế cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ sẽ là doanh thu quý dưới 30 vạn tệ, tầm là 1,2 tỷ tiền Việt thì sẽ được miễn thuế giá trị gia tăng. Vượt con số đó thì thuế giá trị gia tăng sẽ là 1%. Tiếp nữa là nếu lợi nhuận năm dưới 200 vạn tệ, tức là khoảng 8. tỉ tiền Việt Nam mình thì sẽ được miễn giảm một nửa thuế thu nhập cá nhân, doanh nghiệp nếu lợi nhuận năm dưới 300 triệu tệ, tức là 12 tỷ tiền Việt thì thuế thu nhập doanh nghiệp là 5%, lợi nhuận trên 12 tỷ thì thuế thu nhập doanh nghiệp là 25%. Ngoài ra, các loại mức thuế khác như thuế tài nguyên, xây dựng, nhà đất đều được giảm một nửa. Đó là chính sách chung áp dụng cho toàn quốc.
Còn với mô hình doanh nghiệp một người thì sẽ được hưởng ưu đãi riêng ở một vài nơi. Ví dụ như là Hải Nam là nơi Trung Quốc đang xây dựng cảng thương mại tự do thì Hải Nam có chính sách thuế ưu đãi riêng để thu hút nhân tài với người làm công thuế thu nhập cá nhân tính theo lũy kế cao nhất là 45%, nhưng ở Hải Nam thì mức trần là 15%, doanh nghiệp cũng thế, thuế thu nhập doanh nghiệp mức trần là 15%. Mình thấy đây là cách mà Trung Quốc thường xuyên sử dụng, muốn phát triển kinh tế ở vùng nào thì sẽ ưu đãi thuế lớn ở vùng đó để thu hút nhân tài và doanh nghiệp về nơi đó. Chốt lại, với nhiều chính sách hỗ trợ và phát triển tập trung ở Trung Quốc thì bây giờ cũng đã có rất nhiều OVC thành công mà mọi người hay gọi là Chao Chi Cơ Thỉ, tạm dịch là siêu cá thể. Một vài ví dụ điển hình như. Trong mảng AI ứng dụng thì có một bạn sinh viên năm cuối chỉ mất 10 ngày với khoảng 5,75 nghìn đồng chi phí API đã có thể làm ra một dự án mã nguồn mở, sau đó gọi vốn được khoảng 30 triệu tệ, tức là 110 tỷ đồng. Trong mảng trí thức trả phí thì có Lưu Tương Nghị, đây là kiểu đội nhóm rất nhỏ nhưng một buổi livestream có thể tạo ra hơn 4 triệu tệ riêng vị, tức là khoảng 15 đến 16 tỷ đồng. Còn doanh thu năm thì đã lên cấp chục triệu tệ. Trong mảng thời trang thương mại điện tử thì có Shein, ban đầu chỉ là một blogger phối đồ, sau đó thì phát triển thành thương hiệu cá nhân, IP cá nhân với đội ngũ chỉ là 30 người thôi nhưng mà doanh thu năm có thể đạt tới là 1.000 tỷ Việt Nam đồng. Điểm chung của họ không phải là một mình làm toàn bộ mà là dùng AI, nền tảng và chu. chuỗi cung ứng để một cá nhân hoặc là một đội rất nhỏ có thể tạo ra giá trị mà trước đây cần cả một công ty lớn.
Vậy người bình thường như chúng ta thì có thể làm gì với mô hình Office này đây? Một sự thật rất vũ vàng này, rất nhiều người đi làm 5 năm, 10 năm, thậm chí là 15 năm, ngày nào cũng bận, ngày nào cũng tạo ra giá trị nhưng phần lớn tài sản họ xây dựng lại nằm trong hệ thống của người khác. Ngày khách hàng là của công ty, quy trình thuộc về công ty, dữ liệu thuộc về công ty, thương hiệu thuộc về công ty. Khi rời khỏi nền tảng đó, nhiều người gần như phải bắt đầu lại từ con số 0. Với xu thế hiện tại, bắt buộc chúng ta phải trả lời được câu hỏi, nếu rời khỏi tổ chức hiện tại thì bạn còn lại tài sản gì? Ở đây mình không khuyến khích mọi người là hãy nghỉ việc để đi mở công ty, mà là hãy cố gắng xây dựng tài sản số cho riêng mình. Bạn đang có kỹ năng gì có thể đóng gói, kinh nghiệm gì có thể biến thành dịch vụ, bạn đang có thực sự hiểu về mảng nào mà người khác sẵn sàng trả phí để có được, hoặc bạn có đủ uy tín để người khác tin bạn hay không? Đây chính là cốt lõi của mô hình công ty một người.
Hãy khám phá vấn đề, sau đó là tìm ra đáp án và AI sẽ giúp bạn khuếch đại năng lực đó. Làm kế toán bạn có thể đóng gói kinh nghiệm thành gói tư vấn tài chính đơn giản cho hộ kinh doanh. Làm giáo viên thì có thể tạo ra một hệ thống học tập cá nhân. Làm giáo viên thì có thể tạo ra một hệ thống học tập cá nhân hóa. Là người sáng tạo nội dung thì có thể chia sẻ lại quy trình làm video ngắn, xây dựng thương hiệu cá nhân. Chốt lạo, bước đầu tiên không phải là đăng ký doanh nghiệp mà là tìm ra đơn vị giá trị nhỏ nhất của riêng mình. Luôn nhớ này, một vấn đề cộng với lại một giải pháp, nếu có người cần thì đó là tài sản. Ở đây thì mình muốn bổ sung thêm một ý nữa, mô hình doanh nghiệp một người không phải ai cũng có thể làm được. Nó có một áp lực rất lớn, đó là áp lực tự học, tự bán, tự chịu trách nhiệm, tự quản lý thời gian, tự quản lý tiền, tự chịu cô đơn, rất cô đơn. Ở công ty thì có thể là có người giao việc cho mình, có lương cố định, làm OPC thì bạn phải tự định nghĩa việc gì mình đáng làm, ai là khách hàng, bán cái gì, giá bao nhiêu, làm sao để giao hàng và làm sao để giữ chữ tín.
Với Việt Nam thì mình nghĩ câu chuyện OPC sẽ rất đáng để theo dõi vì Việt Nam có rất nhiều hộ kinh doanh, người bán hàng online, freelancer, người làm dịch vụ cá nhân, người làm nghề thủ công, giáo viên, tư vấn viên, kỹ thuật viên. Những người này không thiếu năng lực nhưng họ thiếu là hệ thống, thiếu pháp lý gọn, thiếu kế toán dễ hiểu, thiếu cách đóng gói sản phẩm, thiếu công cụ, thiếu thương hiệu cá nhân và thiếu kênh tiếp cận thị trường. Nếu chính sách thí điểm doanh nghiệp một người thật sự đi theo hướng giảm đi chi phí tuân thủ, thuế và kế toán tối giản, hỗ trợ chuyển đổi số, giúp cá nhân kinh doanh minh bạch hơn mà không bị quá tải về thủ tục thì đây có thể là một thay đổi rất rất lớn. Vậy nha, chúc mọi người sớm tìm được mô hình tốt nhất cho doanh nghiệp của riêng mình.
Hãy đọc và suy ngẫm. nếu bạn có ý kiến gì hãy phản hồi nhé .
