Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo – động lực phát triển kinh tế địa phương trong kỷ nguyên mới

Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo – động lực phát triển kinh tế địa phương trong kỷ nguyên mới

Trong bối cảnh thế giới bước vào cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với mỗi quốc gia, mỗi địa phương và từng doanh nghiệp. Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá mạnh mẽ khi Đảng và Nhà nước xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những động lực quan trọng nhất cho tăng trưởng nhanh và bền vững.

Đặc biệt, tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã mở ra một tư duy phát triển hoàn toàn mới: lấy tri thức, công nghệ và con người làm trung tâm của sự phát triển. Điều đó đặt ra yêu cầu cho các địa phương, trong đó có tỉnh Lạng Sơn, cần chủ động chuyển mình để không bị tụt lại phía sau.

Tại Lạng Sơn trong những năm vừa qua đã đạt nhiều kết quả nổi bật trong chuyển đổi số như:

+ Tiên phong xây dựng Cửa khẩu số, giúp quản lý xuất nhập khẩu minh bạch, giảm ùn tắc và tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp.

+ Đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến, ký số, họp không giấy tờ và điều hành thông minh.

+ Hỗ trợ đưa sản phẩm OCOP, nông sản địa phương lên sàn thương mại điện tử.

+ Tăng cường du lịch số, quảng bá hình ảnh xứ Lạng trên nền tảng số và mạng xã hội.

+ Là tỉnh đầu tiên trong cả nước triển khai mô hình Tổ công nghệ số cộng đồng. Đến nay, mô hình đã phát huy hiệu quả trong công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân tiếp cận công nghệ số, thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt….

Những kết quả này đang góp phần xây dựng Lạng Sơn trở thành địa phương năng động, hiện đại và hội nhập trong kỷ nguyên số.

Một số con số nổi bật về chuyển đổi số của Lạng Sơn:

Trong những năm gần đây, Lạng Sơn luôn nằm trong nhóm đứng đầu về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số.

Trên 95% dịch vụ công trực tuyến có phát sinh hồ sơ trực tuyến.

100% hồ sơ công việc các cấp được xử lý trực tuyến và ký số trên môi trường mạng.

100% doanh nghiệp và phương tiện xuất nhập khẩu được cung cấp dịch vụ trên nền tảng “Cửa khẩu số”.

Tỷ lệ khai thác, sử dụng lại thông tin, dữ liệu số hóa đến nay đạt khoảng 86%.

Phấn đấu 100% sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên có mặt trên sàn thương mại điện tử.

Mục tiêu doanh thu thương mại điện tử chiếm khoảng 7% tổng mức bán lẻ.

Tỷ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản thanh toán điện tử đạt trên 76>#/b###.

Triển khai đầy đủ  982 dịch vụ công thiết yếu trực tuyến toàn trình phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Chuyển đổi số không chỉ là công nghệ

Nhiều người vẫn nghĩ chuyển đổi số đơn thuần là đưa máy tính, phần mềm hay trí tuệ nhân tạo vào công việc. Nhưng thực tế, chuyển đổi số trước hết là sự thay đổi tư duy quản trị, phương thức điều hành và cách tạo ra giá trị mới. Một doanh nghiệp ứng dụng công nghệ nhưng vẫn quản lý theo cách cũ thì chưa thể gọi là chuyển đổi số thành công. Một địa phương xây dựng chính quyền điện tử nhưng người dân chưa được hưởng lợi thực chất thì chuyển đổi số mới chỉ dừng ở hình thức.

Giá trị cốt lõi của chuyển đổi số là giúp: 1:  Chính quyền phục vụ người dân nhanh hơn, minh bạch hơn;  2: Doanh nghiệp giảm chi phí, tăng năng suất;  3: Người dân tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn;  + Xã hội vận hành hiệu quả hơn.

Trong thời đại dữ liệu số, tốc độ xử lý thông tin chính là năng lực cạnh tranh. Địa phương nào đi nhanh hơn trong chuyển đổi số sẽ tạo được lợi thế lớn trong thu hút đầu tư, phát triển du lịch, thương mại điện tử và logistics.

Đổi mới sáng tạo là chìa khóa tạo khác biệt

Nếu chuyển đổi số là công cụ thì đổi mới sáng tạo chính là động lực phát triển dài hạn. Một địa phương không thể phát triển bền vững nếu chỉ dựa vào tài nguyên thiên nhiên hay lao động giá rẻ. Giá trị lớn nhất hôm nay nằm ở ý tưởng mới, mô hình mới và cách làm mới.

Đổi mới sáng tạo không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều quá lớn lao. Đó có thể là: + Một mô hình du lịch cộng đồng mới;  + Một sản phẩm OCOP gắn với truy xuất nguồn gốc;  + Một phiên chợ số cho nông sản địa phương;  + Một video quảng bá du lịch lan tỏa trên mạng xã hội; + Hay một doanh nghiệp ứng dụng AI để chăm sóc khách hàng.

Điều quan trọng là dám thay đổi và dám khác biệt. Đối với Lạng Sơn, đổi mới sáng tạo có thể trở thành lợi thế rất lớn nếu biết khai thác đúng tiềm năng về: Kinh tế cửa khẩu; Du lịch văn hóa và sinh thái; Nông nghiệp đặc sản; Logistics; Kinh tế số xuyên biên giới.

Cơ hội lớn cho doanh nghiệp địa phương

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn e ngại chuyển đổi số vì cho rằng chi phí cao hoặc quá phức tạp. Tuy nhiên, thực tế cho thấy doanh nghiệp càng nhỏ càng cần chuyển đổi nhanh để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Một doanh nghiệp địa phương hôm nay hoàn toàn có thể: Bán hàng trên nền tảng số; 1: Quảng bá thương hiệu qua TikTok, Facebook, YouTube; 2: Ứng dụng AI trong chăm sóc khách hàng; 3: Quản lý tài chính, nhân sự bằng phần mềm; 4: Livestream bán đặc sản toàn quốc;  4: Kết nối thị trường quốc tế qua thương mại điện tử.  Điều đó giúp xóa nhòa khoảng cách giữa doanh nghiệp địa phương với doanh nghiệp ở các thành phố lớn.

Quan trọng hơn, chuyển đổi số còn tạo ra thế hệ doanh nhân mới – những người biết ứng dụng công nghệ, tư duy toàn cầu nhưng vẫn khai thác hiệu quả giá trị bản địa.

Con người là trung tâm của mọi sự phát triển

Dù công nghệ phát triển đến đâu thì yếu tố quyết định vẫn là con người. Chuyển đổi số không thể thành công nếu thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao và tinh thần học hỏi không ngừng. Trong thời đại mới, người lao động không chỉ cần sức khỏe và kinh nghiệm mà còn phải: 1: Có kỹ năng số; 2:  Có khả năng thích ứng;  3: Có tư duy đổi mới; 4: Có tinh thần học tập suốt đời.

Đặc biệt với thế hệ trẻ, đây là thời điểm vàng để khởi nghiệp sáng tạo. Các bạn trẻ hôm nay có thể bắt đầu từ một chiếc điện thoại thông minh nhưng tạo ra giá trị cho cả cộng đồng nếu biết tận dụng công nghệ và mạng xã hội.

Hướng tới một hệ sinh thái phát triển bền vững

Để chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực phát triển, cần xây dựng hệ sinh thái đồng bộ giữa:

1. Chính quyền – “Người kiến tạo” môi trường phát triển